Duurzaamheid en macht: over de lessen uit de coalitievorming in Laarbeek, Barendrecht en Ermelo

29-05-2018 1119 keer bekeken 0 reacties

Bastiaan Zoeteman

In de negende week na de gemeenteraadsverkiezingen is in 267 (80%) van de 335 gemeenten waar 21 maart verkiezingen zijn gehouden een coalitieakkoord tot stand gekomen. Dat aantal is 10% minder dan negen weken na de vorige verkiezingen. De oorzaak ligt in het verder versnipperde politieke landschap, is het algemene gevoelen. Maar zo simpel is de werkelijkheid niet, zo constateerden journalisten van NRC (Lamyae Aharouay, Mirjam van Zuidam, Barbara Rijlaarsdam, Pim van den Dool en Clara van de Wiel) op 26 mei 2018. NRC doet een wekelijks telefonisch onderzoek met 100 medewerkers onder alle gemeenten waar de verkiezingen werden gehouden (Podcast NRC Haagse Zaken #33: Politieke sprookjes en gemeenteraadsels). Men wil de focus op de Randstad in de nieuwsgaring meer over het land verdelen en dit project is daaruit voortgekomen. Een leuk initiatief! In deze Podcast komt naar voren dat de democratische coalitievorming er nogal ruw aan kan toegaan. De grootste partij krijgt volgens ongeschreven regels het initiatief om coalitiebesprekingen te voeren, zou je denken. Maar NRC geeft drie voorbeelden waar de werkelijkheid er heel anders uitziet. In het Brabantse Laarbeek is de lokale partij Nieuw Laarbeek met 45% van de stemmen veruit de grootste, maar de andere vijf partijen kozen, evenals vorige keer, het initiatief en sloten een coalitie. Omdat dit vorige keer veel protest opleverde heeft men dit jaar de opnieuw grote winnaar ‘Nieuw Laarbeek’ bij de coalitie uitgenodigd en nu een Raadsbreed akkoord gesloten. Een mooie oplossing! In Barendrecht herhaalt zich dit jaar het eerdere Laarbeek drama. De grootse partij ‘Echt voor Barendrecht’ werd ondanks het behalen van 14 van de 29 zetels uit het College geweerd door een plotse coalitie van de overige 6 veel kleinere partijen… En in Ermelo gebeurde iets soortgelijks. De dominante CDA en CU Raadsfracties worden buiten de Collegevorming gehouden door een monsterverbond van alle overige partijen. We zien hier fraaie voorbeelden van democratisch machtsspel waarbij de buiten geslotenen zich verbitterd afvragen of nog wordt geluisterd naar de stem van het volk.

Zijn deze schermutselingen een afspiegeling van de duurzaamheidsprestaties in deze gemeenten? We kunnen daarvoor een blik werpen op de Nationale monitor 2017 (p 21-31) en de Governance monitor van Telos.

Tabel: Overzicht 3P duurzaamheidscores en de bestuurskrachtscores van drie gemeenten

Gemeente

Totale 3P duurzaamheid score [schaal 0-100 %]

(rangorde)

Totale duurzaamheid bestuurskracht score op basis 5 criteria

[schaal 1-5]

Criterium 1: Eigen organisatie (kantoren, vervoer, groen, etc.)

Criterium 2: Samen-werking andere actoren (gemeenten, bedrijven, etc.)

Criterium 3: Beleids-kaders (akkoord, nota’s)

Criterium 4: Uitvoering (begroting, monitoring)

Criterium 5: Faciliteren (financieel, communicatie etc.

Barendrecht

49.8 (237)

3.5

3.0

3.25

3.5

4.0

3.75

Ermelo

54.1 (63)

4.0

4.25

4.25

4.0

3.5

4.0

Laarbeek

52.0 (130)

3.25

2.75

3.25

3.25

2.5

3.75

 

De scores in deze tabel laten zien dat de drie gemeenten gemiddeld tot bovengemiddeld op 3P duurzaamheid scoren. Wat de bestuurskracht betreft vertonen de drie gemeenten ook een gemiddeld beeld. Kijken we naar criterium 2 dat de mate van samenwerking met andere gemeenten en actoren als bedrijven en burgerinitiatieven omvat dan doen deze gemeenten het ook gemiddeld tot goed. Maar bij het moeten kiezen tot samenwerking met andere partijen is er even een moment waarin overlevings- en machtsinstincten het winnen van andere impulsen. Mogelijk kunnen de lessen die in Laarbeek zijn getrokken een baken vormen voor de gemeenten waar de coalitievorming nog niet is afgerond.

0  Comments

 
 
We use CAPTCHA to prevent spam. Tick the checkbox to continue. You might be asked to select certain images

One moment ...